Ngoài Vùng Phủ Sóng
Marta Dzido

vietmessenger.com

"Khác người, khác người, một kẻ cá nhân chủ nghĩa. Trong tấm ảnh
của gia đình dưới cây thong Noel, mọi người đều cười: bố, mẹ, ông,
bà, cô, cậu, các em họ, còn Magda đâu? Ở một góc ảnh có hình một
đứa trẻ nằm trên tấm thảm da bò trong một tư thế hài nhi…"
Ngoài vùng phủ sóng là một bức tranh được vẽ bằng những nét ráo
hoảnh đến đau lòng về những người trẻ tuổi chống chếnh, và họ vẫy
vùng, nổi loạn mong thoát được sự chống chếnh ấy.

MARTA DZIDO là một nhà văn trẻ, một đạo diễn, nhà báo, giáo
viên, phiên dịch…
Cô là tác giả của những bộ phim ngắn như "jeden dzień z życia
malej dziewczynki" (Một ngày trong cuộc đời cô gái nhỏ - 2002) và
bộ phim về quyền trẻ em "To my" (Chúng ta – 2004).
Những trải nghiệm phong phú đó, cùng với tài năng, đã giúp Marta
Dzido bước lên vị trí quan trọng trong làng văn xuối trẻ Ba Lan.

Một hiện tượng xuất bản ở Ba Lan!
Magda trẻ trung, xinh đẹp,
biết sáu ngoại ngữ,
say mê công việc,
chồng sắp cưới cũng trẻ trung, ưa nhìn,
con đường tương lai rộng mở trước mắt.
Nhưng…
Cô lại vướng phải "tội" quá nhạy cảm,
luôn nói thật, không hòa nhập được với mọi người,
cô trở thành một mảnh ghép hình…
trơ trọi.

1.
The number you are trying to reach... 1
Tín hiệu thứ ba, thứ tư, thứ năm... thuê bao tạm thời không liên lạc
được, đề nghị quý khách gọi lại sau, the number you are trying to
reach...
Tín hiệu thứ nhất, thứ hai. Xin chào, tôi gọi về việc nộp đơn ạ.
- Hết hiệu lực rồi - tôi nghe thấy từ ống nghe.
Một tín hiệu...
- Alô...
- Xin chào, tôi gọi về việc nộp đơn.
- Đề nghị chị gửi CV 2 theo địa chỉ...
- Này, em đã nhìn thấy hóa đơn điện thoại tháng vừa rồi chưa? Mateus hỏi.
Tôi không trả lời. Cứ vờ không nghe thấy.
...
- Tôi là ứng viên thích hợp cho vị trí mà quý công ty cần tuyển, tôi
biết ba ngoại ngữ, vừa bảo vệ tốt nghiệp khoa ngôn ngữ học ứng
dụng, năm nay, trong quá trình học tôi đã dịch từ tiếng Anh sang
tiếng Ba Lan cho các tòa án, năm 2002 tôi đã sang Pháp thực tập
một năm. Anh này, em viết thực tập một năm hay hợp đồng một
năm tốt hơn? Anh nghĩ thế nào?
- Đằng nào thì họ cũng chả đọc đâu. Sẽ chẳng có ai đọc hồ sơ của
em hết.

- Tôi là người có khả năng chịu đựng stress... vô nghĩa, nghe cứ
như trong tử vi ấy. Tôi có khả năng xoay xở tuyệt vời trong những
tình huống bị stress... bị stress hay stress? Em thấy rối tinh rối mù
cả lên rồi đây này, viết thế nào nhỉ? Nếu là anh anh sẽ viết như thế
nào?
- Anh cũng không biết nữa. Hết ba trăm sáu mươi. Tháng trước là
hai trăm hai mươi.
- Vô lý, em đã cố gắng gọi ít đi...
- Tôi muốn được làm việc tại quý công ty bởi vì... tôi cho rằng... rằng
mơ ước của tôi là được làm việc ở quý công ty... Mơ ước của tôi,
mục đích của tôi, tôi không nghĩ đến những chuyện khác...
- Tôi rất muốn được làm việc ở công ty này, vì ... bởi vì... tôi là
người... tôi là người mà quý công ty đang cần tuyển...
- Có lần em đọc báo thấy nên viết rằng mình là người mà họ cần
tuyển. Anh thấy thế nào?
- Em cứ viết rằng em là người sẵn sàng cho mọi công việc.
Tôi là người luôn sẵn sàng làm việc.
Sẵn sàng cho mọi công việc, sử dụng bên ngoài, tiêu thụ nội địa.
Hãy đọc kỹ nội dung tờ rơi trước khi sử dụng.
"Tờ rơi - người thất nghiệp - 4 zl/giờ". Ngày nào tôi cũng nhìn thấy
thông tin này. Tờ rơi đưa tận tay, nhét vào túi, hay dán trên thân cây.
Các khóa học ngoại ngữ, tiếng Anh khóa ba tháng, tiếng Đức hai
tuần, bài đầu tiên gratis 3 , last minute 4 , Cretan, Ai Cập, Hy Lạp, bãi
biển đẹp, và ở đó là những quý bà xinh đẹp cùng với những quý ông
đẹp trai. Các phòng massage, phòng riêng tư, phòng VIP, những cô
gái khỏa thân làm tình phía sau những cái cần gạt nước.
Tôi bật walkman. Nhìn mọi người hối hả trên đường phố. Chạy cho
mau để khỏi bị ấn tờ rơi vào tay. Và thậm chí có thể uống cả bia trên
đường đi, chẳng có ai kiểm soát, với những tờ rơi đó thì trách nhiệm
là bằng không, có thể quẳng vào sọt rác.
- Em đừng có ngớ ngẩn thế. Hãy viết những sở thích của mình.

- Nhưng ai quan tâm đến điều đó?
Sở thích: tôi thích làm việc trong phòng hẹp không có cửa sổ. Thích
nhất là làm việc với máy tính và bàn làm việc có giá sách. Buổi tối và
những lúc rảnh rỗi tôi thích ngồi cho tài liệu vào túi đựng tài liệu. Các
bản fax và photocopy tôi xếp vào ngăn tủ màu xanh lá cây thẫm,
trong ngăn màu xanh lá cây nhạt là thư từ liên hệ của sếp, ngăn
màu đỏ tôi dành để các hợp đồng của nhân viên trong công ty. Ngăn
nâu-vàng đựng hóa đơn đã thanh toán, còn ngăn tím-hồng là các
hóa đơn chưa thanh toán, công ty vận tải hàng hóa tháng một hết
mười chín ngàn zloty. Ngăn màu đỏ son là tất cả các hợp đồng ủy
thác đối với những người bắt đầu từ năm 1998. Xanh biếc - quyết
toán thuế thu nhập cá nhân, mã số thuế, VAT, bảo hiểm, những trò
dối trá, VIP, những trò bịp bợm và những chuyện lởm khởm.
Màu nâu-đỏ là dành cho những người đã quá cố, đen cho những
người khóc thương, màu trắng cho trẻ sơ sinh.
Tuổi 24, tình trạng hôn nhân: người yêu cô đơn của một kẻ háo
danh-nghiện việc, người tình của một ông đã có vợ, chính thức là
chưa chồng, một con lừa chưa chồng.
Tốt nghiệp đại học, bốn lần thi tốt nghiệp phổ thông, một mang tên
mình, ba lần khác là để kiếm tiền, cụ thể một điểm năm và ba điểm
bốn môn tiếng Ba Lan, điểm ba môn sử.
Vòng eo 64, vòng ngực 87, chiều cao 165, cân nặng 58. Có nghĩa là
không tốt. Không đạt chuẩn.
Màu mắt: hổ phách, màu tóc: lạ, độ dài móng tay: ngắn, không sơn,
bị cắn nhiều chỗ, chân được cạo, tuy nhiên đôi chỗ vẫn có lông mọc,
đường đời dài, có hai đường, đường tình duyên đứt đoạn, EKG 5 ,
USG 6 , PKP 7 , ABC, SOS, MZK 8 nghiêm chỉnh. Ngoài hai hóa đơn
phạt vì tội đi trốn vé chưa trả.
- Bệnh nhân kêu đau bên ngực trái.
- Chị ngủ thế nào?
- Tùy.

- Nghĩa là sao?
- Em không ngủ được, dậy cũng không được.
...
- Con phải bình tĩnh, không phải ai cũng tìm được việc ngay, tìm việc
khó lắm, chả thế mà bao nhiêu sinh viên ra trường phải đến làm ở
các siêu thị hoặc là ra nước ngoài làm giúp việc cho các gia đình
đấy thôi.
- Bố ơi, nhưng Mateus đi làm, thỉnh thoảng đến tận khuya, ở nhà
cũng ngồi bên máy tính suốt. Tại sao người ta sa thải con, còn anh
ấy thì được giữ lại?
- Con biết đấy, phụ nữ có thể có thai, rồi nuôi con, còn đàn ông bắt
buộc phải làm việc...
- Còn đám cưới nữa chứ, sẽ tốn bao nhiêu tiền vào đấy, con không
biết, bố ơi... con không dám chắc...
- Rồi đâu sẽ vào đấy thôi.
- Chào chị ạ, em có hẹn đến gặp.
- A, em đấy à... nhìn em xinh lắm, em sẽ được việc đấy.
Em tên gì? Bao nhiêu tuổi? Em sống ở đâu? Số điện thoại, tên bố,
trình độ, kinh nghiệm, em làm gì trong ba tháng gần đây, có chồng
rồi à? Con cái thế nào? Em đang học à? Em có thể làm việc vào
ngày nghỉ được không? Em muốn có thu nhập bao nhiêu? Em biết
ngoại ngữ chứ? Tiếng gì? Những kỳ vọng của em, những kế hoạch
lớn của em cho cuộc đời, sở thích của em, em sử dụng thời gian rỗi
như thế nào? Em có là người kín đáo không? Có hay không? Em
theo đạo hay không theo đạo?
Em có khả năng làm việc theo nhóm không? Em có bị kích động khi
thất bại không? Em tiếp nhận phê bình như thế nào? Em có kiềm
chế được cảm xúc không? Em nghĩ thế nào về George Bush? Về

Giáo hoàng? Về Osama bin Laden? Em ủng hộ hay phản đối gia
nhập EU? Hay đứng bên cạnh EU? Hay em không quan tâm?
Ba tính cách cơ bản của em? Em hãy nói về mình bằng năm từ. Tại
sao em lại thích làm việc ở đúng công ty chúng tôi chứ không phải là
ở một công ty nào khác?
- Nhưng em muốn biết công việc của em là gì.
- Quảng cáo trên internet.
- Em sẽ làm gì ở đó?
- Thì em sẽ mặc đồ lót, có camera, khách hàng vào mạng, em trả lời
e-mail, còn người ta thì ngắm em.
- Ngắm như thế nào?
- Qua camera. Còn em thì mặc đồ lót, ngồi đấy... lúc đầu...
- ... Rồi gì nữa?
- Gì nữa là thế nào? Thì họ ngắm em thế thôi.
- Em còn phải suy nghĩ cái đã.
- Em cứ suy nghĩ, tuần đầu tiên mặc đồ lót, nhưng chuyện này tùy
thuộc vào em, thì em biết đấy, làm sao để khách hàng người ta thích
ngắm mình...
- Vậy thì bye.
- Thế này cô ạ, tôi tìm một người thực sự yên tâm làm việc, người
mà tôi có thể tin tưởng chứ không phải là người mà sau một tháng
đã nói rằng đã tìm được việc tốt hơn, cô hiểu rằng...
- Vâng, tất nhiên là cháu coi mọi việc rất nghiêm túc, cháu cần...
- Được rồi, được rồi - ngắt lời tôi là người đàn ông béo, tàn tạ bởi
cái sự ngồi bên bàn giấy, bởi cái sự đi xe hơi, bởi đồ ăn lắm mỡ ở
những bữa buffet, bởi cái sự đi tất chật, bởi những gì ông ta nhìn
thấy trong gương không giống với tưởng tượng của ông ta, bởi sự

không hòa hợp trong chuyện chăn gối với vợ, bởi căn phòng ngả
màu xám xỉn mà trong đó...
- Cô viết là trong quá trình ở đại học cô có dịch gì đó, vậy tôi sẽ đưa
cho cô một văn bản để cô dịch.
Ông ta đưa cho tôi một tờ quảng cáo nhàu nhĩ. Ông đặt tay lên bụng
và ngả người ra sau.
- Công ty chúng tôi chuyên về bán và chọn lựa gạch gốm.
- Không phải gạch gốm mà là gạch men.
- Gạch men.
- Cô biết gạch men là gì chứ?
- Gạch gốm.
- Tôi hỏi cô là cô có biết gạch men là gì không?
- Là gạch ốp trong nhà tắm, trên tường.
- Còn sành?
- Trên sàn nhà?
- Chỗ này viết gì nhỉ?
- Là chịu được giá lạnh.
- Chịu lạnh. Ngay cả những điều đơn giản như vậy mà cô cũng
không biết thì làm sao mà cô làm việc ở công ty của tôi được.
- Cháu cũng không biết nữa. Nhưng cháu sẽ sớm học được thôi mà.
- Để rồi xem. Để rồi xem.
Trong vòng một tuần tôi gửi đi hai mươi tư hồ sơ xin việc, gọi mười
bảy cuộc điện thoại, đến bảy cuộc gặp, gửi bốn bản fax và hai cái email, đã có năm chỗ gọi điện lại cho tôi, có hai nơi hẹn đến gặp, một
trong số đó liên quan đến quảng cáo trên mạng, cuộc thứ hai đến
công việc trong công ty đá lát-gốm.

Mateus hỏi:
- Việc của em đến đâu rồi?
- Chẳng đến đâu cả.
- Là sao?
- Chẳng sao cả. Một lão hỏi sành là cái gì? Em chẳng có tí khái niệm
nào về sự khác nhau giữa sành với gạch men.
- Thế còn chỗ quảng cáo trên mạng, em đã gọi điện chưa?
- Rồi.
- Thế nào?
- Em phải mặc đồ lót và ngồi...
- Từ từ, anh có điện thoại.
- Có... tôi có bản thiết kế ấy trong đĩa, vậy thế nào, sao họ lại cần
trong hôm nay... được rồi, tôi đi ngay đây.
- Bà ấy nói với em là em phải mặc đồ lót...
- Em biết không, lúc nào anh về mình sẽ nói chuyện sau. Grzesiek
gọi cho anh, trong ngày hôm nay phải hoàn thành bản thiết kế. Anh
phải đi làm đây... Thôi, đừng có làm vẻ mặt như thế. Anh sẽ về
nhanh thôi mà.
Mateus là bạn trai của tôi, chúng tôi cùng làm một chỗ, vì phải giảm
biên chế nên chẳng biết họ sắp đặt thế nào mà anh ấy được ở lại
còn tôi thì không, bây giờ anh ấy ở chỗ làm lâu gấp đôi ngày trước,
còn tôi thì hoàn toàn không đi làm. Mọi chuyện đối với chúng tôi thật
suôn sẻ. Tất cả đã được sắp đặt, lên kế hoạch, chuẩn bị, bàn luận,
cứ như trên biểu đồ, đi làm từ giờ này đến giờ này, vào những ngày
này ngày này, ngày này được nghỉ và vào ngày nghỉ này sẽ làm
những việc đã được lên kế hoạch từ mấy hôm trước: gặp gỡ người
quen, nói chuyện về công việc, đi xem phim hoặc đi bơi hoặc đi nhà
hàng, trả tiền bằng thẻ, lúc về đi taxi, cùng đi mua sắm, chọn màu
sơn cho phòng ngủ, chọn ga trải giường cùng tông với màu tường,
ăn hạt dẻ trộn xirô, uống cognac, xem đĩa DVD mới.

Tôi cũng không biết, càng ngày chúng tôi càng ít nói chuyện với
nhau. Anh ấy bảo rằng đây chỉ là một giai đoạn, rồi nó sẽ qua,
nhưng tôi không biết liệu nó có qua không, có thể với anh ấy thì qua
còn với tôi thì không? Ngày càng hay có những tờ giấy mà tôi để lại
trên bàn cho anh ấy theo kiểu:
"Anh yêu, em đã đợi anh đến hai giờ. Tại sao anh không trả lời điện
thoại? Nếu anh muốn, cứ đánh thức em dậy nhé".
"Bữa chiều em để trong tủ lạnh, anh làm nóng lên rồi ăn, vì em đi
ngủ đây, điện thoại của anh sao thế, anh có thể đưa đi sửa đi, được
không?"
"Em gọi, nhưng thấy thông báo rằng thuê bao tạm thời không liên
lạc được, em không đợi anh nữa, vì đã quá một giờ rồi, ít ra thì anh
cũng có thể gọi và nói rằng: anh sẽ về muộn, sáng anh mới về, ba
ngày nữa anh mới về".
"Chuyện thổ tả gì thế, hay là anh chuyển béng đến công ty mà ở đi?
Balô đồ đạc ở sảnh".
Đến một đêm tôi không thể chịu đựng được nữa, tôi thì đợi còn anh
ấy không thèm nghe điện thoại, và tôi viết cho anh rằng anh đã quên
mất nhà ở đâu rồi phải không, hay là anh đã bị gậy tọng vào chỗ nào
rồi?
- Em thô bỉ quá đấy.
- Thô bỉ à? Em đang điên đây. Lúc nào cũng không thấy anh, gọi lúc
nào cũng nghe thấy thuê bao tạm thời không liên lạc được, là sao?
- Anh mời bố mẹ chủ nhật đến đây. Em biết đấy, để trước lễ cưới,
chúng mình hiểu về nhau rõ hơn. Chúng mình có thể mời cả bố mẹ
em nữa.
- Rồi thế nào? Em sẽ phải nấu ăn? Phải mặc đẹp? Chắc anh còn
muốn em làm món thăn rán nữa chứ gì?
Họ đến. Mẹ của Mateus thít người trong chiếc chân váy quá chật,
còn bố trong chiếc cravat.

- Ô... há cảo, con tự làm đấy à? Nhưng mà không, ngửi cũng biết là
đồ đi mua, đúng không?
- Mẹ ơi, thôi đi - Mateus năn nỉ.
- Con trai à, con biết đấy, nhà mình có bao giờ ăn đồ mua sẵn đâu...
Mà bố mẹ cháu có thể đến thăm con gái vào chủ nhật chứ?
- Bố mẹ cháu không thích đi linh tinh đâu - tôi bịa, vì tôi đã mời bố
mẹ bao giờ đâu.
- Linh tinh là thế nào? Cuối cùng thì chúng ta cũng sắp thành một
gia đình rồi cơ mà.
- Đúng đấy - bố Mateus xen vào - thế còn nhẫn cưới, đã mua chưa?
- Chưa ạ.
- Thế thì con trai còn định chờ đến bao giờ nữa? Hai tháng nữa là
cưới rồi, thế mà con vẫn chưa mua nhẫn cưới. Hay là các con
không có tiền? Bố mẹ có thể cho các con tiền mua nhẫn - ông bố
chồng tiếp tục.
- Không cần đâu ạ - tôi phản đối.
- Mateus à, con đừng có ngại, cầm lấy đi, Magda không đi làm, nó
ngồi nhà không làm gì, ai chả biết là chỉ có một lương thì...
- Bố ơi, nhưng...
Bố Mateus lôi từ ví ra một xếp tiền và giúi vào tay anh.
- Bố, bố thôi đi nào - Mateus lầm bầm không được quả quyết cho
lắm.
- Không nói linh tinh, cầm lấy, nếu không là bố mẹ giận đấy.
- Các con có thể mua rèm cửa - bà mẹ chồng lưu ý.
- Mẹ ơi... mẹ yên đi nào.
- Mẹ không biết là chúng mày sẽ xoay xở ra sao... Bố mẹ chỉ muốn
giúp hai đứa thôi. Nhìn thấy thế này mẹ đến phát khóc lên mất, ngủ
ngay trên đệm, rèm cửa không có, bánh há cảo thì đi mua, mẹ

không biết, không biết, chả nhẽ bao giờ chúng mày có con thì nó
cũng ngủ trên đệm à? Đúng là...
- Có lẽ bố mẹ về đây. Còn việc của con thế nào, Magda?
- Con sẽ giải quyết ạ.
- Ừ, giải quyết đi con ạ, con phải giải quyết đi, vì chỉ có một lương thì
khó khăn lắm, thằng Mateus dạo này thần sắc kém quá.
- Con có cần giúp đỡ hay giải quyết gì không?
- Không cần đâu ạ.
- Ở chỗ bố đang cần thư ký - bố Mateus đề xuất - để bố hỏi xem.
- Không cần đâu ạ.
- Bố sẽ hỏi.
Ông già đã hỏi. Tôi ních chân trong đôi giầy đế cao đi mượn, trong
cái chân váy ngắn đến đầu gối, tôi đi thang máy lên tầng mười tám.
- Quay số 0 để gọi ra ngoài, số 9 trong tòa nhà này. Nếu gọi vào
cầm tay thì quay hai lần số 0. Đây là những tài liệu cần thiết cho cô.
Giấy có tiêu đề dùng để in những cái quan trọng, còn thì cho loại
giấy bình thường vào, máy fax ở đằng kia, cô đã biết sử dụng rồi thì
tôi không phải giải thích nữa, địa chỉ trong outlook, mật khẩu để mở
máy cô cứ nhấn enter, khách hàng trong tòa nhà này sẽ gọi điện cho
cô, họ sẽ yêu cầu đủ thứ, nào là tay khóa lỏng, hoặc là nhà vệ sinh
không hoạt động, cô sẽ gọi điện cho nhân viên kỹ thuật để họ đến
sửa, cửa thoát hiểm ở đằng kia, nếu chẳng may có chuyện gì xảy
ra, cô hiểu tôi muốn nói gì chứ, ở đây mọi người đều mắc chứng
hoang tưởng sau vụ Mười một tháng Chín, cô biết đấy, à, khi đó
thang máy sẽ không hoạt động, cửa ra cầu thang bộ sẽ tự động mở.
Tôi ngồi ở phòng 703, có gì thì cô cứ đến, hoặc là gọi điện.
- Hoặc là cô đến, nếu không thì gọi điện. Cô cứ gọi sang phòng bên.
Bà ta ở phòng 703, tôi ở 702. Có thể cứ diễn ra như vậy suốt đời.
Phòng tôi không có cửa sổ. Nhưng phòng bà ta thì có. Cửa sổ nhìn

ra Cung Văn hóa và một góc trung tâm, nhưng họ đang xây một tòa
tháp mới, nó sẽ che khuất tòa trung tâm.
- Và cô nhớ là không được đi săng-đan đi làm, chỉ được đi giầy, kể
cả những ngày nóng, chúng ta cần phải tuân theo một số các
nguyên tắc. Màu: xám, chì, xanh đen, be, màu đen có thể được
nhưng không nên thường xuyên. Các con dấu ở ngăn kéo bên trái.
Mọi cái okey chứ?
- Vậy thì chúc thành công.
Giầy làm tôi đau. Hay là tôi tháo ra, chẳng ai nghĩ tới chuyện đó đâu,
mà đằng nào thì mọi người cũng nhìn tôi phần nửa trên, nửa dưới
thì không, ở đây hơi chật chội, nếu mai mà tôi vẫn mặc bộ đồ đi
mượn này chắc sẽ không hay.
- Cô Magda, hai cà phê, một nâu, một đen.
- Còn bánh ngọt, sao cô không mang bánh cho tôi? Được rồi, thôi,
giờ thì cô hãy để chúng tôi một mình.
Điện thoại reo, alô, tôi gọi từ tầng mười sáu, ở chỗ chúng tôi nóng
quá, cô cho giảm nhiệt độ của tầng mười sáu thêm hai độ nhé.
Vâng, tôi nói ngay đây, đề nghị giảm hai độ ở tầng mười sáu. Alô,
tầng hai ba quá lạnh, tăng thêm một độ, nếu cô nhận điện thoại thì
hãy nói: phòng quản trị. Alô, phòng quản trị, thế mà cũng gọi là
phòng quản trị à, tôi đã gọi hai lần về cái cửa, là nó không đóng khít
được, gạch lát sàn dầy quá thành ra không đóng khít được cửa,
đúng rồi, tôi ở tầng mười tám, cửa không đóng khít, vâng, giảm hai
độ vì chị ấy kêu nóng quá, chị ở Ngân hàng Thế giới bị nóng, vâng,
alô, chị ấy đã gọi điện ba lần rồi mà vẫn cứ nóng, bà ta đã gọi ba cú
điện thoại về chuyện này, trẻ em ở châu Phi đang chết đói, còn chị ở
Ngân hàng Thế giới đã gọi đến ba cú điện thoại, vâng, tôi tha thiết
đề nghị, không thể chịu được trong hoàn cảnh như thế này, còn ở
Nam Mỹ thì thậm chí trẻ em phải lao động ở những nơi sản xuất ma
túy, buôn bán vũ khí, lắp ráp máy tính, thế giới made in China,
nhưng chị ở Ngân hàng Thế giới gọi điện, điều hòa nhiệt độ bị hỏng,

đúng là xì-căng-đan, chúng ta đang ở châu Âu mà điều hòa nhiệt độ
lại không hoạt động, nóng, nóng không thể chịu nổi, cô phải làm gì đi
chứ, cô ở hội đồng quản trị cơ mà. Ở Petersburg, trẻ em trú đông
trong đường hầm, cơm suất, rượu vang rẻ tiền, có thể cho một bà
lão ăn mấy cú đá, cho một ông lão say rượu vài cái gậy và chỉ vì một
suất ăn.
- Bánh ngọt ấy, cô có mang cho chúng tôi hay là không đây? Đúng,
cần phải đòi hỏi... Cô Magda, máy in bị hỏng. Hay là hết mực? Vẫn
còn à? Hay là phải tắt đi rồi lại bật lại? Tôi làm thế nào để in được
đây! Đúng là xì-căng-đan! Khách đang chờ, còn máy in lại hỏng,
máy in made in China, thế mà lại không hoạt động, mà đây là khách
hàng rất quan trọng, trẻ em Trung Quốc lắp ráp cái máy in này, vì ở
đấy là rẻ nhất, trẻ em Ba Lan, những đứa có vở, cặp sách và bút vẽ
cũng made in China ấy, không đi trại hè, chúng ném bóng lên tường,
tắm dưới hồ Czerniakowskie, một em trai chín tuổi đã bị chết đuối,
tôi đọc được thông tin trên trang onet 9 , tại sao máy in lại không
hoạt động? Cô có thể trả lời câu hỏi này được không?
Tôi không thể, vì tôi không biết, tôi có thể gọi điện đến trung tâm
dịch vụ để họ cử người đến sửa máy in. Tôi chỉ có thể làm được
từng ấy, khách hàng đợi thì sao nào, bây giờ tôi phải dùng mắt để
chiếu sáng chắc? Điều hòa nhiệt độ làm sao, phải chăng tất cả các
ông bà đều phơi nắng?
Cửa không đóng khít được, tôi chờ suốt hai tiếng rồi, đây là khách
hàng quan trọng, rất quan trọng, trẻ em làm việc ở nơi sản xuất ma
túy, dân buôn bán hàng trên hè phố với giá tám mươi lần cao hơn so
với họ trả cho trẻ em, lãi tám trăm phần trăm, nhưng thế thì bọn trẻ
con cũng thích lắm rồi, chị ở Ngân hàng Thế giới có những rắc rối
khác, lấy ai để lo cho trẻ em ở Columbia. Nào, lấy ai đây?
Cô Magda, thêm hai cà phê nữa nhé. Có bánh ngọt hay không ạ?
Câu hỏi hay thật đấy, tất nhiên là có bánh ngọt, đây là khách hàng
rất quan trọng. Phụ thuộc nhiều vào vị khách này đấy, cô đã mua
quần lót mới chưa.
Quần lót made in China.

Còn trẻ em Trung Quốc... Nào, ai sẽ... trẻ em...
Columbia hay Trung Quốc thì cũng trừu tượng như nhau.
Lòng kiên nhẫn chỉ đủ cho tôi được một tuần. Chị ở Ngân hàng Thế
giới ngày nào cũng gọi điện. Hóa ra là chị ta có những rắc rối khá
lớn, cụ thể là với chồng, thành ra mới gọi điện như vậy, máy in thì
phải đưa đi sửa, bánh ngọt thì ba ngày sau là hết nhẵn, tôi quên đặt
bánh mới, tôi kết nối nhầm một người nào đó rất quan trọng với một
ai đó cũng quan trọng không kém, có khi còn quan trọng hơn, tôi đọc
trên mạng về trẻ em Columbia và tôi không truyền đạt lại thông tin
của chị ở Ngân hàng Thế giới để giảm một độ cho phòng làm việc
của chị ta. Ngoài ra tôi còn được biết là mỗi lần vào mạng đều bị
camera ghi lại. Lẽ ra tôi phải nghĩ đến chuyện này từ trước.
Tôi nhận được bốn mươi chín zloty và nghe:
- Cô Magda, có lẽ chúng tôi cần một người có nhiều kinh nghiệm
hơn.
- Cô thấy thế nào? EKG ổn.
- Nhưng em thấy đau.
- Chỗ nào?
- Ở đây, chỗ tim ấy.
- Có thể do cô bị stress trong công việc? Có thể cô cần được nghỉ
ngơi?
- Em làm gì có việc làm.
Mateus không nói gì, nhưng có lẽ bực mình. Bố của anh ấy đã giải
quyết tìm giúp cho việc làm này, thế mà ở đây lại chẳng ra làm sao.
- Ngay từ đầu em đã biết là công việc sẽ như vậy?
- Em biết. Vì em đâu có phù hợp với loại công việc này, tin em đi, em
đã cố gắng hết sức trong khả năng của mình, nhưng hễ cứ nghe
thấy giọng của cái mụ ở Ngân hàng Thế giới là em chỉ muốn phun
ra: đồ chó cái. Anh biết đấy, trẻ em ở Columbia...

- Pha trà cho em nhé?
- Thôi... trẻ em ở Columbia...
- Em nghe này, công việc nào cũng đều có một cái gì đó hay một ai
đó làm em khó chịu...
- Nhưng vấn đề không phải ở chỗ đó, đơn giản là em không thể nào
hiểu được lại có người khổ sở vì phòng làm việc bị nóng hơn mất
một độ, trong khi trẻ em ở Columbia...
- Nhưng em định làm gì? Em muốn một công việc như thế nào? Em
phải cân nhắc đi.
- Em cũng không biết nữa, em chán lắm rồi, anh lúc nào cũng không
có nhà, em thì ngồi nhà suốt ngày, hễ gọi điện là lại được trả lời là
chúng tôi sẽ gọi lại cho chị, em đợi anh đến nửa đêm, còn anh thì tắt
máy di động, em thiếp đi trước TV trong bộ đồ lót, bọn bạn gái của
em thì lại có những vấn đề riêng của chúng, chúng nó có chồng, có
con, rồi tã lót, đi mua sắm, khóc đêm...
- Bố mẹ đã đặt tiệc cưới ở nhà hàng.
- Tiệc thế nào?
- Thì ăn vào buổi trưa.
- Thế mình đã chẳng định là sẽ chỉ có mình và bố mẹ thôi sao.
- Nhưng em biết đấy, còn cha đỡ đầu của anh, rồi vợ chồng mẹ đỡ
đầu, bà cũng muốn đến, vì nếu mình mà không mời bà thì bà sẽ
giận...
- Em chẳng hiểu anh đang nói gì, đám cưới của mình còn bố mẹ
anh lại đi đặt nhà hàng.
- Vậy thì em muốn gì?
- Chẳng gì hết.
- Em biết không, em thay đổi nhiều đấy, cái gì cũng làm em bực
mình, anh không biết em muốn gì nữa, hay em bực vì anh có việc

làm còn em thì không? Vì bạn bè em có con còn em thì không? Nào,
em muốn gì?
- Chẳng gì cả.
--------------------------------

1 Nghĩa là: "số điện thoại bạn đang liên lạc...".
2 Curriculum Vitae - Hồ sơ xin việc.
3 Miễn phí.
4 Phút cuối.
5 Điện tâm đồ - ND.
6 Hình ảnh siêu âm - ND.
7 Đường sắt Ba Lan - ND.
8 Công ty giao thông đô thị - ND.
9 Onet.pl, cổng thông tin lớn nhất ở Ba Lan.

2.
Chúng tôi sẽ gọi lại cho chị
Hễ cứ không có việc gì để làm là người ta bỗng nhiên có vô khối
thời gian để suy nghĩ, để phân tích đủ mọi thứ, để nhớ lại thời thơ
ấu, để ghi lại những giấc mơ vào sổ. Có thể cắt ảnh từ báo, làm thơ,
buổi sáng chạy quanh khu nhà ở, có thể bỗng dưng nhận thấy toàn
bộ cuộc sống cho đến lúc này chỉ là tập hợp của những hoạt động
vô nghĩa và rỗng tuếch, chẳng có tý ý nghĩa gì đối với thế giới cũng
như đối với vũ trụ. Và rằng những người gần gặn thực ra lại vô cùng
xa lạ.
Có thể vỡ mộng bởi cụm từ "chúng tôi sẽ gọi lại cho chị", ngồi bên
cạnh điện thoại và đợi.
Cũng có thể đọc những cuốn sách mà trước đó không có thời gian
để đọc, và phát hiện ra rằng cái quần mua ở trung tâm thương mại
với giá một trăm bốn mươi sau khi hạ giá có thể mua ngoài chợ với
giá mười hai. Hoặc nói chung là không mua. Và không phải bất hạnh
vì lý do đó. Có thể tự dùng kéo cắt tóc trong nhà tắm thay vì đến
hiệu.
Ra bờ sông Visoa và nhìn nước chảy và chẳng phải vội vã, chẳng
phải nghĩ đến những việc chưa làm xong, đến thời hạn và các cuộc
gặp gỡ.
Khi có quá nhiều thời gian mà không biết phải làm gì với nó, thì lại
nhớ đến những khuôn mặt gắn liền với họ và tên, và ngay sau đấy
là những tình huống, những địa điểm. Những ước mơ đã có từ lâu
lắm rồi, những kế hoạch và những tưởng tượng mà chẳng có gì
giống với những cái đang thực sự hiện hữu.
Người ta bắt đầu phân vân, khi nào thì nhận ra rằng công việc trong
một công ty liên tục phát triển khiến cho sự nhạy cảm về cái đẹp
bỗng suy giảm nghiêm trọng, còn vị trí đầy trọng trách thì hạn chế và
làm cho ta ngu đần đi. Và nếu như có được những phát hiện này khi

đang cô đơn trong cùng một mái nhà với người đàn ông mà người
đó không muốn, không nghe, không hiểu và thêm vào đó lại có khả
năng thăng tiến, thì tất cả những điều đó trở nên vớ vẩn dở hơi hơn
bao giờ hết. Có thể nói là ngu xuẩn.
Và khi đó, tức tối càng tăng, chán nản thất vọng càng sâu sắc. Độ
cay độc trong lời nói mạnh thêm, số lượng những câu bình luận hằn
học đối với thực tế hiện tại tăng đột biến. Lượng giấc ngủ ít đi, ham
muốn tình dục suy giảm.
Mateus ra khỏi nhà trước chín giờ. Tôi dậy cùng với anh. Tôi thay
quần áo, chúng tôi ăn sáng, nhưng anh chỉ vừa đi là tôi quay lại
giường và ngủ cho đến mười một giờ. Tôi uống tách cà phê thứ hai
và nhìn qua cửa sổ, đồng hồ chỉ mười hai giờ ba mươi. Tôi nằm
trong bồn tắm đến mười bốn giờ, chốc chốc lại cho thêm nước
nóng. Tôi đọc qua trang quảng cáo trên báo và gọi đến một số điện
thoại. Có một bà hỏi ngay là tôi muốn thu nhập bao nhiêu. Tôi trả lời
bà ta là còn tùy. Bà ta: Vào cái gì? Vào tính chất công việc - tôi nói.
Bà ta trả lời rằng nhiều hơn sáu zloty cho trọn một giờ thì họ không
trả đâu. Tôi cám ơn bà ta, bà ta không cám ơn tôi. Mười sáu giờ. Tôi
uống tách cà phê thứ ba, nhắn tin cho Mateus, hỏi bao giờ thì anh
ấy về. Anh ấy nhắn lại: "Chưa biết".
Bảy giờ tôi mở TV và ngồi đóng băng không động đậy suốt ba tiếng.
Teleexpress, toàn cảnh, tin tức, thông tin, sự kiện. Những người béo
tốt trong những bộ vest quá chật. Họ từ xe hơi bước ra, đi qua cửa
thứ nhất, cửa thứ hai, theo sau họ là cả đoàn nhà báo lăm lăm
micro. Mỡ phòi ra nơi cổ áo, nơi thắt lưng, mỡ phòi ra đằng miệng.
Tôi xem phim. Phim thứ nhất, phim thứ hai, nửa phim thứ ba. Trong
quãng thời gian quảng cáo, tôi gọi điện cho Mateus, thuê bao tạm
thời không liên lạc được. Quá mười một giờ thì nghe thấy tiếng mở
cửa. Tôi giả vờ ngủ.
- Anh làm bữa sáng rồi đấy. Em ăn cùng anh không?
- Không.

Hình như ở nhà anh không bao giờ ăn đồ mua sẵn... - tôi nghĩ bụng.
Há cảo nặn tay, bánh ngọt nhào tay, nước quả ép từ cà rốt tươi, cá
trích tự bắt, thăn bò tự rán, cà chua trần nước sôi, bóc vỏ để không
dính vào dạ dày Mateus, sữa tự vắt và cà phê trong tách màu xanh,
y chang quảng cáo, một khoảnh khắc yên lặng, anh như là slogan,
chán ngắt, tôi biết quá rõ, mà tôi thì muốn...
Như bản thiết kế của chính mình, như một sản phẩm phụ của công
nghiệp quảng cáo. Bóng loáng và sạch sẽ, trắng tuyệt đối, trước và
sau, cuối cùng thì ở bên nó anh cũng cảm thấy chắc chắn, hãy mở
một đài phát thanh nào đấy, một bản nhạc nào đấy, tuôn ra và chẳng
đề lại dấu vết gì, một hit bắt chước y hệt năm ngoái.
- Sao không ăn? Em không đói à?
Tôi chỉ thèm thuốc và nước - tôi nghĩ. Anh nghĩ gì thế hả, nghĩ là bố
mẹ anh sẽ lo liệu đám cưới cho chúng ta, tiệc cưới, việc làm, rèm
cửa, bát đĩa sạch, là họ sẽ đưa con chúng ta đi bách thú hoặc là
xem xiếc vào cuối tuần, rồi gì nữa, là mẹ anh sẽ nhăn như bị mà hỏi
tôi tại sao? Anh nghĩ thế chứ gì?
Hay là tôi phải làm món trứng chưng cho anh với cà chua bóc vỏ và
trần nước sôi? Ôi, không đâu, tôi không thích nghe nhạc, không
thích buổi sáng thức dậy bên một người đàn ông cũng giống như cái
thứ âm nhạc ấy, phẳng phiu, dễ thương, tươi tỉnh, ba trong một, bố,
con và hồn ma, còn mẹ trong máy giặt, tiêu chuẩn mới, tốt hơn, mẹ,
vợ, tình nhân, cũng ba trong một loại tuabin-tăng nạp, đẹp, nhẵn
nhụi những chỗ cần nhẵn nhụi, thơm những chỗ cần thơm. Xoong
nồi sạch sẽ, rèm cửa sạch sẽ, con cái sẽ làm lễ ban thánh thể vào
năm tới, xóm giềng biết là họ có cánh cửa mới, cửa sổ cũng vừa
thay, vì quanh họ tất cả đều đã có cửa nhựa, chỉ có họ là chưa,
nhưng cuối cùng thì họ cũng đã có, và cuối cùng thì mẹ-vợ-tình
nhân đã được hài lòng, đã có cái mình muốn: cửa sổ nhựa, tất
chống giãn tĩnh mạch, kem chống nhăn, chổi chải mi chịu nước,
quần lót dùng một lần, khăn ướt, nụ cười thơm nước hoa, vé tháng,
hộ khẩu thành phố, băng vệ sinh siêu mỏng, jogurt không phần trăm
mỡ, xúc xích hảo hạng, thuê bao "tôi cộng ba", móng tay giả giá chỉ

một trăm vào đợt khuyến mãi, lũ bạn gái đến nổ tung ra vì ghen, hãy
thật đẹp vào mùa hè này, bà chủ nhà khuyên, hãy giảm cân trong
tám mươi cân vòng quanh thế giới, hãy dùng mùi để quyến rũ hắn,
hãy thật tham lam trong phòng ngủ, nên nhớ rằng đàn ông rất thích
phụ nữ hoang dại, vậy hãy thật hoang dại, hãy liếm tai hắn, thắp
nến, mặc đồ lót đăng ten, có thể cùng hắn đi mua sắm ở sex-shop,
hãy mở loại âm nhạc thật lãng mạn vào, mở một chai vang ngon, có
thể thì thầm vào tai hắn những lời gợi cảm, con chó cái ơi, con chó
cái, hãy giở trò với ta thật hay vào.
- Sao em không ăn?
Các chàng trai đi từ đây ra xa lộ, các bạn gái đến trại giam, ngược
lại - con trai đến trại giam, con gái ra xa lộ - tôi nghe thấy trong radio.
- Em nghĩ là các cô điếm cũng phải có các điều luật bình thường
nào đấy chứ, như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, tai nạn, kiểm tra
sức khỏe định kỳ ba tháng một lần, thời gian làm việc phải được
cộng vào thời gian để tính lương hưu, anh thấy không, để họ cảm
thấy an toàn, vân vân.
- Anh đang hỏi em tại sao không ăn, vậy mà em lại nói với anh về
mấy con ca ve, ý em muốn nói gì vậy?
- Về những quyền cơ bản.
- Em có thấy khó chịu không khi có các công ty môi giới?
- Thì chính điều này đang làm em khó chịu đây. Gần đây em hay
nghĩ về chuyện này. Những cô ca ve trần trụi trên vỉa hè, những cô
ca ve trần trụi làm tình trong rừng ở ngoại thành, một lít, đầy đủ là lít
rưỡi, không tí lời nào, người phụ trách thu hết, anh thấy thế nào,
anh lao động cực nhọc, không thời gian rảnh rỗi cũng như quyền
được nghỉ phép và người phụ trách thu hết của anh; bạn bè đi nghỉ
mát, đến Miedzyzdroje, Debki, Ustka, Leba, Sopot, dạo chơi trên
molo, bikini, phòng tắm nắng, còn anh thì bị người phụ trách thu
sạch, da anh bị kem nền hủy hoại, người anh hôi toàn mùi xăng dầu,
những chiếc xe tải hôi hám, những anh xế mồ hôi mồ kê, thế mà

người phụ trách còn thu sạch số tiền anh kiếm được, thế nào, anh
có thể thấy dễ chịu được không?
- Nhưng tự họ muốn thế.
- Họ muốn gì?
- Anh biết đâu được đấy, anh có đi với ca ve bao giờ đâu.
- Khô...